fa طرح‌های مطالعاتی در اپیدمیولوژی آلودگی هوا عمومى General پژوهشي Research مه سال 1952 لندن، نقش آلودگی هوا را در افزایش مرگ و میر مرتبط با این پدیده نمایان ساخت. ولی در دهه 70 و 80 میلادی مطالعات متعدد نتوانستند ارتباط مناسبی میان آلودگی هوا و مرگ و میر وابسته به آن برقرار سازند. در اوایل سال 1990 مطالعات سری زمانی انجام گرفته در نقاط مختلف دنیا نشان دادند که سطح آلودگی هوا حتی در غلظت‌های پائین با افزایش مرگ و میر و ابتلا در شهرهای مختلف اروپا و آمریکا همراه بود. از آنجا که در سال‌های اخیر روش‌های مطالعاتی متعددی جهت بررسی ارتباط میان آلودگی هوا و پیامدهای بهداشتی، مورد استفاده قرار گرفته است؛ این مقاله به مرور و مقایسه انواع مطالعات آلودگی هوا (مطالعات حیوانی و انسانی) پرداخته و نیز مهم‌ترین فواید و معایب طرح‌های اپیدمیولوژیک آلودگی هوا از جمله سری زمانی، همگروهی، مورد- متقاطع، پانل و مقطعی را به تفصیل بیان می‌دارد. London fog obviously revealed the role of air pollution in increasing mortality and morbidity rates associated with this phenomenon but several studies in the 70’s and 80’s couldn’t establish sufficient link between air pollution and death. In the 1990’s, time series studies conducted in a different locations, showed that air pollution levels, even at lower concentrations, were associated with increased rates of morbidity and mortality in several cities in all over the world. Since several studies have been designed for investigating the association between air pollution and health outcomes in recent years with controversial conclusions, this article reviews the latest studies in this field. We also will mention main strengths and weaknesses of epidemiological designs including time-series, case-crossover, cross sectional, panel and cohort studies in indoor and outdoor air pollution epidemiology. آلودگی هوا،طرح‌های اپیدمیولوژیک،مطالعات حیوانی،مطالعات انسانی Air Pollution ، Epidemiological designs ، Animal Studies ، Human Studies 44 52 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-102&slc_lang=fa&sid=1 M Qorbani مصطفی قربانی No M Yunesian مسعود یونسیان Yes