fa نابرابری در عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر در شهرستان شاهرود عمومى General پژوهشي Research <b>مقدمه و اهداف: </b>بیماری‌های غیرواگیر در همه جوامع قسمت اعظم بار بیماری‌ها را به خود اختصاص می‌دهند. عوامل خطر ایجاد کننده این بیماری‌ها کمتر بررسی شده و نابرابری در این عوامل اهداف سلامت برای همه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بررسی نابرابری اقتصادی-اجتماعی در عوامل خطر بیماری‌های غیر واگیر و شناسایی عوامل مؤثر بر این نابرابری در شهرستان شاهرود اهداف این مطالعه هستند.<br> <b>روش کار: </b>داده‌های نظام مراقبت غیرواگیر شهرستان شاهرود در سال 83 مورد بررسی قرار گرفت. برای تعیین متغیر وضعیت اقتصادی- اجتماعی، از روش آنالیز مولفه اصلی (principal component analysis) استفاده گردید. هر یک از عوامل خطر بیماری‌های غیر واگیر در سطوح مختلف این متغیر بررسی و شاخص تمرکز (Concentration Index) محاسبه شد. برای بررسی علل ایجاد کننده نابرابری این شاخص به عوامل مؤثر از آنالیز تجزیه (decomposition analysis) استفاده شد. <br><b>نتایج: </b>شاخص تمرکز برای فشارخون، مصرف سیگار، بی حرکتی و تغذیه نامناسب به ترتیب برابر 141/0- ،191/0- ،046/0- و 091/0- محاسبه گردید و اختلاف منحنی تمرکز در مورد این عوامل از خط برابری معنی‌دار بود. این شاخص برای دیابت، چاقی و کلسترول بالا معنی‌دار نبود. سن، شغل کارمندی، مجرد بودن، زندگی در روستا و وضعیت اقتصادی پایین از عوامل مهم مؤثر بر این نابرابری‌ها هستند. <br><b>نتیجه‌گیری: </b>بررسی شاخص و منحنی‌های تمرکز نشان دهنده وجود نابرابری قابل توجه در بعضی از عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر در شهرستان شاهرود می‌باشد. مطالعات با حجم نمونه‌ بیشتر و متغیرهایی که وضعیت اقتصادی-اجتماعی را بهتر توصیف کند، پیشنهاد می‌گردد. <b>Background & Objectives: </b>Non-Communicable disease (NCD) is a main group of diseases which are responsible for a large proportion of the Global Burden of Disease around the world. Although disparities in the NCDs' risk factors can affect the goals of health for all, less attention has been paid so far on this topic. In this study, we investigated socio-economic inequality in the NCDs’ risk factors and evaluated the causes affecting on this inequality in Shahroud, Iran. <br><b>Methods: </b>Conducting this survey, we used surveillance data for NCD of 1000 individuals who lived in Shahroud district during 2005. We determine a socio-economic variable which explained social and economic status of the people using Principal Component Analysis. We then evaluated each NCD risk factors at different levels of the socio-economic variable and calculated concentration index for the risk factors. The causes of the inequality were described by decomposition analysis of the concentration indices.<br><b>Results:</b> Concentration indices for hypertension, smoking, insufficient physical activity, and unhealthy diet were -0.141, -0.191, -0.046 and -0.091, respectively. Differences of concentration curves of the risk factors from the line of equality were significant but not for diabetes, obesity and high blood cholestrol. Age, being a government employee, being unmarried, living in rural area and low economic status were the most important factors which influence on these inequalities. <br> <b>Conclusion:</b> Inequality in some NCD risk factors was significant in Shahroud district. More investigations with larger sample size and more appropriate variables to measure socioeconomic status are recommended. نابرابری,بیماری‌های غیرواگیر,نظام مراقبت,شاهرود Inequality,Noncommunicable disease,Risk factors,Shahroud,IRAN 44 51 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-41&slc_lang=fa&sid=1 MH Emamian محمد حسن امامیان No دانشگاه علوم پزشکی شاهرود A Alami علی عالمی alialami65@hotmail.com Yes دانشگاه علوم پزشکی گناباد M Fateh منصوره فاتح No دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران