fa بررسی عوامل مؤثر بر روند رشد قد و وزن کودکان زیر دو سال شهر خرم‌آباد: کاربرد مدل‌بندی حاشیه‌ای عمومى General پژوهشي Research <p>مقدمه و اهداف: اختلال رشد قد و وزن یکی از مهم‌ترین اختلال‌های سلامت کودکان زیر دو سال در کشورهای در حال توسعه است. عدم رسیدگی به این اختلال می‌تواند باعث عوارضی ‌چون افزایش مرگ، معلولیت ذهنی، عاطفی یا جسمی کودکان شود. هدف این مطالعه، بررسی روند رشد کودکان و عوامل مؤثر بر آن است.</p> <p>روش کار: این مطالعه‌ی همگروهی گذشته‌نگر روی 2030 کودک زیر دو سال شهر خرم‌آباد انجام شد که به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای و خوشه‌ای انتخاب شدند. بر اساس پرونده خانوار، روند رشد وزن به صورت یک متغیر چهار سطحی (افت، توقف، کندی و مطلوب) و روند رشد قد به صورت یک متغیر سه سطحی (توقف، کندی و مطلوب) ثبت شدند و در نهایت با استفاده از یک مدل طولی حاشیه‌ای و نرم‌افزار SAS نسخه 2/9 مدل‌بندی شدند.</p> <p>یافته‌ها: رخداد حداقل یک مرتبه افت در منحنی رشد وزن و یک مرتبه توقف در منحنی رشد قد به ترتیب 2/14 و 4/10 درصد بود. بر اساس مدل حاشیه‌ای، اثر سن کودک و سطح تحصیلات مادر بر روند رشد کودک معنی‌دار بود. با وجود این، جنسیت، مرتبه‌ی تولد و تغذیه‌ی انحصاری با شیر مادر در 6 ماه نخست، ارتباط معنی‌داری را با روند رشد نشان ندادند.</p> <p>نتیجه&rlm;گیری: با توجه به نتایج و شیوع نسبتاً بالای اختلال رشد در کودکان زیر دو سال، به نظر می‌رسد افزایش آگاهی مادران کم‌سواد در مورد روش‌های تغذیه‌ی کودکان زیر دو سال مهم‌ترین رویکرد مقابله با اختلال رشد کودک باشد. هم‌چنین بیش‌ترین تمرکز کادر بهداشتی باید روی پایش رشد کودکان بالای 12 ماه معطوف گردد.&nbsp;&nbsp;</p> <p><strong>Background and Objectives:</strong> Disorders of height and weight growth are the most important health disorders affecting children younger than two in developing societies. Failure to treat these disorders can lead to the increased mortality and mental, emotional or physical disability. The objective of this study was to investigate the growth trends of children and the factors affecting it.</p> <p><strong>Methods</strong>: This retrospective cohort study was conducted on 2030 children younger than two in Khorramabad, Iran who were selected using stratified and cluster sampling. Based on household records, the weight growth trend was recorded as a four-level variable (decline, stagnation, slowness and desirable) and the the height growth trend was recorded as a three-level variable (stagnation, slowness and desirable); finally, the data were modeled using a longitudinal marginal model and the SAS software version 9.2.</p> <p><strong>Results: </strong>The incidence of at least one decline in the weight growth curve and one stagnation in the height growth curve was 14.2% and 10.4%, respectively. The child&rsquo;s age and the maternal educational level had a significant effect on the growth trends. However, the sex, parity and the exclusive breastfeeding during the first six months had no significant relationship with the growth trends.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> Given the results and the relatively high prevalence of growth disorders among children, it seems that increasing the awareness of low literate women about feeding of the children is the most important approach to manage growth disorders. Additionally, health-care professionals should mostly focus on monitoring the growth of children older than 12 months.</p> روند رشد, قد, وزن, کودکان زیر دوسال, مدل‌بندی حاشیه‌ای, خرم‌آباد Growth trend, Height, Weight, Children less than two, Marginal modeling, Khoramabad 52 61 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5123&slc_lang=fa&sid=1 N Vahabi نسیم وهابی No PhD Candidate in Biostatistics, Department of Biostatistics, Faculty of Medicine, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran دانشجوی دکترای تخصصی آمار زیستی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران F Zayeri فرید زایری No Associate Professor of Biostatistics, Department of Biostatistics, Faculty of Paramedical Sciences , Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار آمار زیستی، گروه آمار زیستی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران E Fazeli Moghadam عزت اله فاضلی مقدم No PhD of Nutrition, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran دکترای تخصصی علوم تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم‌آباد M Safari مهدی صفری No MSc of Biostatistics, Young Researcher and Elite Club, Yadegar Emam Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran کارشناس ارشد آمار زیستی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام،باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، تهران F Ebrahimzadeh فرزاد ابراهیم زاده farzad.ebrahimzadeh@modares.ac.ir Yes Instructor of Biostatistics, Department of Public Health, Faculty of Health and Nutrition, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran مربی آمار زیستی، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشکاه علوم پزشکی لرستان، خرم‌آباد