fa بروز و شدت مواجهه خانوارها با مخارج کمرشکن سلامت در استان‌های ایران؛ دوره 1393-1387 اپیدمیولوژی Epidemiology پژوهشي Research <p><strong>مقدمه و اهداف</strong>: مواجهه&rlm;خانوارها با مخارج&rlm;کمرشکن&rlm;سلامت، از شاخص‌های سنجش حفاظت&rlm;&rlm;&rlm;&rlm;&rlm;&rlm;&rlm;&rlm;مالی خانوارها در نظام سلامت است. مطالعه حاضر با هدف اندازه‌گیری بروز و شدت مواجهه&rlm;خانوارها با مخارج&rlm;کمرشکن&rlm;سلامت استان‌های کشور طی سال‌های 1393-1387 انجام<br> &nbsp;شد.</p> <p><strong>روش کار</strong>: اگر سهم مخارج پرداخت از جیب هر خانوار، حداقل 40 درصد ظرفیت پرداخت آن باشد، با مخارج&rlm;کمرشکن&rlm;سلامت مواجه شده است. با استفاده از داده&rlm;های ملّی پیمایش هزینه-درآمد، سهم این خانوارها به عنوان شاخص بروز محاسبه شد. همچنین شدّت مواجهه با این مخارج، از طریق متوسط درصدی که سهم مخارج پرداخت &rlm;از جیب&rlm; سلامت از 40 درصد ظرفیت &rlm;پرداخت&rlm; خانوار فراتر می‌رود، محاسبه شد. داده‌ها با آمار توصیفی و آزمون من&rlm;ویتنی‌یو تحلیل شد. برای اختلاف بین استانی از شاخص پراکندگی استفاده شد.</p> <p><strong>نتایج:</strong> استان‌های فارس و خراسان&rlm;جنوبی به ترتیب بیشترین و کمترین بروز و شدت مخارج&rlm;کمرشکن&rlm;سلامت را در سال‌های مطالعه داشتند. درحالی‌که بیشترین و کمترین شدت مواجهه در میان خانوارهای مواجهه‌یافته با مخارج کمرشکن سلامت، به ترتیب مربوط به استان‌های فارس و کردستان بود. در تمامی سال‌ها بروز مخارج&rlm; کمرشکن&rlm; سلامت در مناطق روستایی بیشتر از مناطق شهری بود . پراکندگی استانی نسبت به مقدار بروز هدف برای سال‌های مطالعه، روند ثابتی نداشته و بالا بود.</p> <p><strong>نتیجه&rlm;گیری</strong>: بروز مخارج&rlm;کمرشکن&rlm;سلامت در استان‌های مختلف و در مناطق روستایی در مقایسه با مناطق شهری اختلاف قابل توجهی دارد. با توجه به اهمیت این شاخص در ارتقای حفاظت &rlm;مالی سلامت، مثل شاخص پرداخت&rlm;از&rlm; جیب مردم، پراکندگی آن در مناطق روستایی و شهری و در بین استان‌ها قابل&rlm;ملاحظه است و نیازمند شناسایی ساختارمند گروه‌های محروم و کم&rlm;درآمد مواجهه‌یافته با مخارج&rlm;کمرشکن&rlm;سلامت وحمایت‌های مالی و بیمه&rlm;ای هدفمند از آنان می‌باشد.</p> <p><strong>Background and Objectives: </strong>Catastrophic health expenditure (CHE) is a key indicator for measuring&nbsp; households&#39; financial protection in the health system. This study was conducted to measure the incidence and intensity of CHE in Iranian provinces 2008-2014.</p> <p><strong>Methods</strong>: When the out-of-pocket (OOP) spending of each household amounts to at least 40% of the household&#39;s capacity to pay, it is called a catastrophe. The incidence of CHE in Iranian provinces was estimated using the data obtained from household-expenditure-and-income-surveys. The intensity was calculated as the average extent to which OOPs exceeded the 40% threshold. Descriptive statistics and Mann-WhitneyU test were used for data analysis. The index of disparity(ID) was also calculated for geographical disparities across the provinces.</p> <p><strong>Results:</strong> On average, the lowest and highest CHE incidence and intensity were seen in Fars and South Khorasan provinces respectively. However, the highest and lowest rate for CHE households that actually experienced catastrophe at the 40% threshold belonged to Fars and Kurdistan provinces. The incidence of CHE in rural was more than urban areas. ID of CHE incidence for targeted amount was high and had no constant trend.</p> <p><strong>Conclusion</strong>: CHE incidence had a remarkable difference in different provinces and in the rural area compared to the urban area. Due to the importance of this index in promoting health financial protection, like indexes such as OOP, its distribution in rural and urban areas as well as in different provinces is considerable. It requires a structured format to identify the disadvantaged and low-income groups and provide financial-support and insurance for them.</p> مخارج کمرشکن سلامت, پراکندگی, حفاظت مالی, استان‌های ایران Catastrophic health expenditures (CHE), Disparity, Financial protection, Iranian provinces 40 54 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5192&slc_lang=fa&sid=1 V Yazdi Feyzabadi وحید یزدی فیض آبادی No دکترای تخصصی سیاست‌گذاری سلامت، مرکز تحقیقات مدیریت ارائه خدمات سلامت، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، ایران دکترای تخصصی سیاست‌گذاری سلامت، مرکز تحقیقات مدیریت ارائه خدمات سلامت، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، ایران M Bahrampour مینا بهرام پور No کارشناس ارشد اقتصاد سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده آینده پژوهشی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران کارشناس ارشد اقتصاد سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده آینده پژوهشی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران A Rashidian آرش رشیدیان No استاد مدیریت و سیاستگذاری سلامت، گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران استاد مدیریت و سیاستگذاری سلامت، گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران AA Haghdoost علی اکبر حقدوست No استاد اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات مدلسازی در سلامت، پژوهشکده آینده پژوهشی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران استاد اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات مدلسازی در سلامت، پژوهشکده آینده پژوهشی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران M Abolhallaje مسعود ابوالحلاج No استادیار مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دفتر بودجه و پایش عملکرد، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران استادیار مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دفتر بودجه و پایش عملکرد، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران B Najafi بهزاد نجفی No دکترای تخصصی اقتصاد بهداشت، دانشکده مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران دکترای تخصصی اقتصاد بهداشت، دانشکده مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، تهران، ایران MR Akbari Javar محمد رضا اکبری جور No کارشناس ارشد مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، مرکز تحقیقات انفورماتیک پزشکی، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، ایران کارشناس ارشد مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، مرکز تحقیقات انفورماتیک پزشکی، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، ایران MH Mehrolhassani محمد حسین مهرالحسنی mhmhealth@gmail.com Yes دانشــیار مدیریت خدمات بهداشــتی درمانی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده آینده پژوهشی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران دانشــیار مدیریت خدمات بهداشــتی درمانی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده آینده پژوهشی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران