fa تحلیل زمان- مکان موارد سل ریوی در استان همدان با استفاده از خطر قابل انتساب جمعیت عمومى General پژوهشي Research <p><strong>مقدمه و اهداف</strong>: یکی از موارد کاربرد درصد خطر قابل انتساب جمعیت برآورد بار بیماری جمعیت در مواجهه با چند عامل خطر است. این مطالعه به‌منظور برآورد مقادیر درصد خطر قابل انتساب جمعیت (PAR%) خوشه‌های زمان مکان موارد سل ریوی در استان همدان اجرا شد.</p> <p><strong>روش کار: </strong>در این مطالعه اطلاعات موارد سل ریوی از معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان اخذ شد و پس از کشف خوشه‌های معنی‌دار با استفاده از آماره کاوشی زمان-مکان از PAR% به‌منظور تحلیل خوشه‌ها و برآورد دقیق‌تر مکان‌های کشف خوشه استفاده شد.</p> <p><strong>&nbsp;یافته‌ها: </strong>در مجموع 4 خوشه زمان-مکان اولیه،3 خوشه زمان- مکان ثانویه برای موارد سل ریوی و 92 درصد مواردی که وضع مشخصی از نظر ابتلا به اچ‌آی‌وی/ایدز نداشتند؛ در نواحی مطالعه کشف شد. با وجود تفاوت مکان‌های خوشه‌های کشف‌شده و تفاوت مقادیر PAR% منتسب به آن‌ها، دومین خوشه اولیه موارد سل ریوی (متشکل از شهرستان‌های رزن، فامنین و کبودرآهنگ) بیش‌ترین مقدار PAR% را داشت که نیازمند توجه بیش‌تری است.</p> <p><strong>نتیجه &rlm;گیری</strong>: وجود خوشه‌های زمانی-مکانی معنی‌دار در استان همدان لزوم استفاده از درصد قابل انتساب جمعیت را به‌منظور تمایز دقیق‌تر نواحی خوشه‌های کشف‌شده برای اتخاذ معیارهای پیش‌گیری و کنترل از بیماری ضروری می‌سازد. با این‌حال مطالعه‌های تحلیلی بیش‌تری به‌منظور کشف عوامل مؤثر بر رخ‌داد موارد سل ریوی نیاز است.</p> <p><strong>Background and Objectives</strong>: One of the applications of population attributable risk percent (PAR%) is to estimate the disease burden in a population exposed to several risk factors. Therefore, this study was conducted to estimates the PAR% of the space-time clusters of pulmonary tuberculosis.</p> <p><strong>Methods</strong>: In this study, the data of pulmonary TB cases were obtained from the health department of Hamadan University of Medical Sciences. After detecting significant clusters using the spatiotemporal scan statistic, PAR% was used to analyze the clusters and to detect the location of clusters more accurately.</p> <p><strong>Results: </strong>Four primary space-time clusters and three secondary spatiotemporal clusters were detected for patients with pulmonary tuberculosis and 92% of the patients who did not have a clear state in term of HIV infection. Despite differences in the location of clusters and PAR%&nbsp; attributed to them, the second primary cluster of pulmonary tuberculosis cases (consisting of the cities of Razan, Famenain and Kabudrahang) had the highest amount of PAR% that needs more attention.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The presence of significance spatiotemporal clusters in Hamadan highlights the necessity of the use of PAR% to distinguish cluster areas and to implement prevention and control policy. However, more analytical studies are needed to detect the on the determinants of the occurrence of pulmonary TB.</p> تحلیل مکانی, درصد قابل انتساب جمعیت, سل ریوی, خوشه‌بندی, همدان Spatial analysis,Population attributable risk, Pulmonary tuberculosis,Clustering 22 29 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-888-4&slc_lang=fa&sid=1 M Olfatifar میثم الفتی فر No مرکزپژوهش دانشجویان ، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران مرکزپژوهش دانشجویان ، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران SM Hosseini سید مهدی حسینی No مرکزپژوهش دانشجویان ، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران مرکزپژوهش دانشجویان ، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران مسعود بهرامی No مرکزپژوهش دانشجویان ، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران مرکزپژوهش دانشجویان ، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران منوچهر کرمی ma.karami@umsha.ac.ir Yes دانشیار اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات مدل‌سازی بیماری‌های غیر واگیر و گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران دانشیار اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات مدل‌سازی بیماری‌های غیر واگیر و گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران M Parvin مسعود پروین No دانشجوی دندان‌پزشکی عمومی، مرکز پژوهش دانشجویان، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران دانشجوی دندان‌پزشکی عمومی، مرکز پژوهش دانشجویان، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران