fa بررسی عملکرد مدل‌های تحلیل واریانس چند متغیره (مانوا) و مدل‌سازی معادله‌های ساختاری روی بررسی روابط پیچیده بین متغیرها عمومى General پژوهشي Research مقدمه و اهداف: بعضی مواقع اثر متغیرهای مستقل به‌طور همزمان، روی چندین متغیر وابسته سنجیده شود، و علاوه بر آن یک همبستگی درونی بین متغیرهای مستقل وجود داشته باشد. این مطالعه با هدف بررسی عملکرد مدل‌های تحلیل واریانس چند متغیره (مانوا) و مدل‌سازی معادله‌های ساختاری روی بررسی روابط پیچیده بین متغیرها انجام شد.<br> روش کار: این مطالعه به بررسی آگاهی و نگرش افراد 18-15 سال در مورد مواد محرک پرداخته است. با استفاده از روش مدل‌سازی معادله‌های ساختاری و مانوا، اثر متغیرهای مستقل (جنس، وضع تأهل، سطح سواد و سن) روی دو متغیر پنهان آگاهی و نگرش بررسی شد. میانگین مجموع مربع‌های خطای (Mean Square Error; MSE) دو روش باهم مقایسه شد.<br> یافته‌ها: در دو روش سمت معنی‌داری مسیرها یکی شد، اما مقدار ضرایب و P-value ها با هم متفاوت بود. با توجه به نتایج به‌دست آمده، مشاهد شد در هر دو روش، تنها متغیر جنس، بر آگاهی افراد، اثر گذار بوده است. هم‌چنین در هر دوی این روش، متغیر جنس و متغیر وضع تأهل، بر نگرش افراد اثرگذار بوده‌اند. میانگین مجموع مربع‌های خطا، دو روش تحلیل واریانس چند متغیره و روش مدل‌سازی معادله‌های ساختاری به ترتیب 98/0 و 002/0 شده‌اند.<br> نتیجه&rlm;گیری: در این مطالعه عملکرد روش مدل‌سازی معادله‌های ساختاری نسبت به عملکرد روش مانوا بهتر بوده است. پیشنهاد می‌شود که برای بررسی هم‌زمان روابط بین متغیرها از روش مدل‌سازی معادله‌های ساختاری استفاده شود. متغیر جنس، بر آگاهی افراد اثرگذار بوده است. هم‌چنین متغیرهای جنس و وضع تأهل، بر نگرش افراد اثرگذار بوده‌اند. Background and Objectives: We may sometimes measure the joint effect of correlated independent variables on several dependent variablesThe present study aimed to evaluate the performance of multivariate analysis of variance (MANOVA) and structural equation modeling (SEM) on complex relationships between variables.<br> Methods: The present study evaluated the knowledge and attitude of 15-18 year-old individuals towards narcotics (glass, ecstasy). The effect of independent variables on two latent variables of knowledge and attitudes was studied using SEM and MANOVA modelingThe mean square error of methods were compared.<br> Results: The direction of associations was similar in both methods but their coefficients and p-values were different. only the effect of gender (P-value= 0.007) on knowledge in both methods was significant. Nevertheless, gender (P-value < 0.001) and marital status (P-value< 0.001) were significantly associated with &nbsp;attitude in both methods. The mean square error of multivariate analysis of variance and structural equation modeling was 0.98 and 0.002 respectively.<br> Conclusion: In the current studythe performance of SEM was better than MANOVA. Therefore, it is suggested that SEM to be used to study the multifactorial &nbsp;relationship between variables. In addition, only gender was effective on knowledge in both methods, while gender and marital status were effective on attitude in both methods. تحلیل واریانس چند متغیره (مانوا), مدل‌سازی معادله‌های ساختاری, آگاهی, نگرش, شیشه و اکستازی Multivariate analysis of variance (MANOVA), Structural equation modeling, Information, Attitude, Glass, Ecstasy 183 189 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-716-2&slc_lang=fa&sid=1 S Abbaszadeh ثریا عباس زاده No MSc Student in Biostatistics, Modeling in Health Research Center, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran کارشناس ارشد آمارزیستی، مرکز تحقیقات مدل‌سازی در سلامت، پژوهشکده‌ی آینده‌پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران MR Baneshi محمدرضا بانشی rbaneshi2@gmail.com Yes Modeling in Health Research Center, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات مدل‌سازی در سلامت، پژوهشکده‌ آینده‌پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران F Zolala فرزانه ذوالعلی No Modeling in Health Research Center, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات مدل‌سازی در سلامت، پژوهشکده‌ آینده‌پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Y Jahani یونس جهانی No Modeling in Health Research Center, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات مدل‌سازی در سلامت، پژوهشکده‌ آینده‌پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران H Sharifi حمید شریفی No HIV/STI Surveillance Research Center, and WHO Collaborating Center for HIV Surveillance, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات مراقبت اچ‌‌آی‌وی و بیماری‌های آمیزشی، مرکز همکار سازمان جهانی بهداشت، پژوهشکده‌ آینده‌پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران