fa بررسی ارتباط میزان بروز سرطان کولورکتال و شاخص توسعه انسانی در ایران: مطالعه اکولوژیک عمومى General پژوهشي Research <br> مقدمه و اهداف: سرطان کولورکتال چهارمین سرطان شایع و پنجمین علت مرگ‌ومیر ناشی از سرطان در ایران &nbsp;است. این مطالعه با هدف تعیین ارتباط میزان بروز سرطان کولورکتال در مردان و زنان با شاخص توسعه انسانی و اجزای آن در استان‌های مختلف ایران انجام شد.<br> روش کار: این مطالعه یک بررسی اکولوژیک، برای تعیین ارتباط میزان بروز سرطان کولورکتال در مردان و زنان با شاخص توسعه انسانی می‌باشد، که بر اساس اطلاعات مرکز ثبت سرطان و داده‌‌های سرشماری مرکز آمار ایران انجام شده است. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 23 انجام شد. از آزمون همبستگی پیرسون برای ارزیابی ارتباط بین میزان بروز سرطان کولورکتال و شاخص توسعه انسانی و اجزای آن استفاده شده است. P&le;0.05 سطح معنی‌داری آماری در نظر گرفته شد.<br> یافته‌ها: بیش‌ترین میزان بروز سرطان کولورکتال در مردان، به ترتیب در استان‌های تهران (78/16)، آذربایجان‌شرقی (41/14)، سمنان (62/13) و بیش‌ترین میزان بروز سرطان کولورکتال در زنان، به ترتیب در استان‌های تهران (47/18)، سمنان (80/14) و آذربایجان‌شرقی (82/12) گزارش شده است. نتایج بررسی نشان داد بین میزان بروز سرطان کولورکتال در مردان (605/0=r) و زنان (661/0=r) با شاخص توسعه انسانی همبستگی مثبت وجود دارد، این رابطه از نظر آماری معنی‌دار بود (001/0< P).<br> نتیجه&rlm;گیری: با توجه به بالا بودن میزان بروز سرطان کولورکتال در استان‌هایی که شاخص توسعه انسانی بالاتری دارند؛ بنابراین بررسی میزان بروز سرطان توسط شاخص توسعه انسانی و اجزای آن می‌تواند برای نشان دادن تصویر واضح‌تری از توزیع سرطان در هر کشور مفید باشد و برای پیشگیری از سرطان مورد استفاده قرار گیرد. Background and Objectives: Colorectal cancer is the fourth most common cancer and the fifth cause of cancer-related mortality in Iran. This study aimed to determine the incidence of colorectal cancer in men and women and to investigate its relationship with the human development index (HDI) and its components in Iranian provinces.<br> Methods: This ecological study was conducted to assess the correlation between age-specific incidence of colorectal cancer in men and women and the Human Development Index. We used the data of the Iranian Cancer Registry and Statistical Centre of Iran. We used a bivariate correlation method to assess the correlation of ASR and HDI. P values less than 0.05 were considered significant. All reported P-values are two-sided. Statistical analyses were performed using the SPSS software version 23.<br> Results: The highest incidence of colorectal cancer in men was seen in Tehran (78.16), Eastern Azerbaijan (41.14), and Semnan (62.13), and the highest incidence of colorectal cancer in women was seen in Tehran (47.18), Semnan (80.14), and Eastern Azerbaijan (82.12), respectively. The results showed that the incidence of colorectal cancer in men (r = 0.605) and women (r = 0.661) had a positive significant correlation with the Human Development Index (P<0.001).<br> Conclusion: The incidence of colorectal cancer was high in provinces with a higher human development index. Therefore, evaluation of the incidence of cancer by the Human Development Index and its components can be used to show a clearer picture of the distribution of cancer in each country and may be useful for cancer prevention plans. میزان بروز, سرطان کولورکتال, شاخص توسعه انسانی, ایران Colorectal cancer, Human development index, Incidence, Iran 244 252 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-165-1&slc_lang=fa&sid=1 M Enayatrad مصطفی عنایت راد No Graduate Student of Epidemiology, School of Public Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران K Etemad کورش اعتماد No Assistant Professor of Epidemiology, School of Public Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران S Khodakarim سهیلا خداکریم No Assistant Professor of Epidemiology, School of Public Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران P Yavari پروین یاوری P.yavari-grc@sbmu.ac.ir Yes Professor, Social Determinants of Health, Research Centre, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، مرکز تحقیقات عوامل اجتمایی موثر بر سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران