fa بررسی طغیا‌ن‌های سپتی‌سمی خونریزی‌دهنده ویروسی (Viral Hemorrhagic Septicemia) و عوامل مؤثر بر آن در مزرعه‌های ماهی قزل‌آلای کشور در سال 1393: یک مطالعه مقطعی عمومى General پژوهشي Research <br> مقدمه و اهداف: پرورش ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان در ایران در بیش‌تر استان‌های کشور انجام می‌شود. سپتی‌سمی خونریزی‌دهنده ویروسی از جمله مهم‌ترین بیماری‌های عفونی قزل‌آلای پرورشی و تهدید جدی صنعت پرورش این ماهی است. این مطالعه با هدف بررسی طغیان‌های بیماری در مزرعه‌های پرورش ماهی قزل‌آلای کشور در سال 1393 و تعیین‌کننده‌های مؤثر در ورود عامل و بروز بیماری انجام شد.<br> روش کار: داده‌های مربوط با استفاده از پرسشنامه طراحی شده جمع‌آوری شد. تشخیص بیماری با علایم بالینی، شناسایی ویروس به روش Real-Time PCR و به روش Conventionl &ndash;RTPCR انجام شد.<br> یافته‌ها: در طول 52 هفته مطالعه در سال1393 تعداد 114 مزرعه از 1140 (63/12 درصد) مزرعه واقع در 78 زون در 14 استان کشور مبتلا به بیماری گزارش شدند. در تحلیل چند متغیره نیز ورود غیر مجاز بچه ماهی (نسبت شانس=81/7؛فاصله اطمینان 95 درصد: 80/16-63/3)، ورود غیر مجاز ماهی بازاری (نسبت شانس= 60/5؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 35/10-03/3) و آب رودخانه به عنوان منبع تأمین آب (نسبت شانس= 46/2؛ &nbsp;فاصله اطمینان 95 درصد: 02/4-51/1) به عنوان عوامل خطر احتمالی ورود عامل بیماری به مزرعه شناسایی شدند.<br> نتیجه&rlm;گیری: رعایت اصول امنیت زیستی در مزرعه‌ها و اجرای برنامه مراقبت مبتنی بر خطر (Risk-based surveillance) بیماری بر اساس عوامل خطر شناسایی شده و ارزیابی این عوامل به صورت منظم و دوره‌ای نقش مهمی در کنترل و پیشگیری از بیماری دارد. Background and Objectives: In Iran, rainbow trout farms exist in almost all provinces. Viral hemorrhagic septicemia is one of the most important infectious diseases of the rainbow trout which is a serious threat to the farming industry. This study was conducted to investigate outbreaks in 2014 and identify important determinants of the agent entry and disease occurrence in the farms.<br> Methods: Data were collected using a structured questionnaire and the disease was detected based on clinical signs and laboratory investigations by PCR methods.<br> Results: During 52 weeks of the study in 2014, 114 of 1140 (12.63%) farms were affected within 78 zones in 14 provinces. In multivariable analysis, illegal entrance of fries (odds ratio: 7.81, 95% CI: 3.63-16.8), illegal entrance of fish (odds ratio: 5.60, 95% CI: 3.03-10.35) and use of river as the water supply (odds ratio: 2.46, 95% CI: 1.51-4.02) were detected as risk factors associated with virus entry and disease outbreak in farms.<br> Conclusion: Observing biosecurity measures in the farm level, applying risk-based surveillance based on known risk factors, and assessing these factors on a regular basis are important in prevention and control of VHS.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; سپتی‌سمی خونریزی دهنده ویروسی (VHS), عوامل خطر, مزرعه‌های قزل‌آلا Viral hemorrhagic septicemia (VHS), Risk factors, Rainbow trout farms 253 261 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-794-2&slc_lang=fa&sid=1 S Bokaei سعید بکایی sbokaie@ut.ac.ir Yes PhD in Epidemiology, Department of Food Hygiene & Quality Control, Faculty of Veterinary Medicine, University of Tehran, Tehran, Iran استاد اپیدمیولوژی، گروه بهداشت و کنترل کیفی مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران K Absalanfard کامران آبسالان فرد No Professor, Department of Food Hygiene & Quality Control, Faculty of Veterinary Medicine, University of Tehran, Tehran, Iran دانشجوی PhD اپیدمیولوژی، گروه بهداشت و کنترل کیفی مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران MH Fallah Mehrabadi محمد حسین فلاح مهرآبادی No Assistant Professor, Razi Vaccine and Serum Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran دانش آموخته PhD اپیدمیولوژی، مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران H Ebrahimzadeh Mosavi حسینعلی ابراهیم‌زاده موسوی No Professor, Department of Aquatic Diseases, Faculty of Veterinary Medicine, University of Tehran, Tehran, Iran استاد، گروه بهداشت و بیماری‎های آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران A Ghajari امراله قاجاری No PhD Student, Department of Health and Management of Aquatic Diseases, Iranian Veterinary Organization, Tehran, Iran دانشجوی تخصصی پاتولوژی، دفتر بهداشت و مدیریت بیماری‌های آبزیان، سازمان دامپزشکی کشور، تهران، تهران، ایران N Shahbazian نسترن شهبازیان No PhD, Department of Health and Management of Aquatic Diseases, Iranian Veterinary Organization, Tehran, Iran دانش آموخته تخصصی بهداشت و بیماری‌های آبزیان، دفتر بهداشت و مدیریت بیماری‌های آبزیان، سازمان دامپزشکی کشور، تهران، ایران