fa تحلیل مکانی سوختگی‌های منجر به بستری و عوامل خطر مرتبط با آن در شهر مشهد، ایران اپیدمیولوژی Epidemiology پژوهشي Research <br> مقدمه و اهداف: سوختگی‌ها حوادث ناگوار و با مرگ‌ومیر فراوان هستند. مطالعه حاضر باهدف تحلیل الگوی مکانی سوختگی‌ها و شناسایی عوامل اجتماعی و اقتصادی مرتبط با بروز سوختگی‌ها در شهر مشهد انجام شد.<br> روش کار: این مطالعه به‌صورت یک مطالعه مقطعی&nbsp; بـر روی سوختگی‌های منجر به بستری در بخش سوختگی بیمارستان امام رضا که تنها بخش تخصصی سوختگی در شمال شرق کشور است انجام‌گرفته اسـت. مدل‌های آمیخته خطی تعمیم‌یافته فضایی (مدل پوآسن و دوجمله‌ای منفی) به‌منظور مدل‌سازی رابطه بین نرخ بروز سوختگی و عوامل&nbsp; اقتصادی اجتماعی مورداستفاده قرار گرفت.<br> یافته‌ها: درمجموع 1044 بیمار سوختگی منجر به بستری شامل 9/69% مرد و 1/30% زن موردبررسی قرار گرفتند. بیشترین فراوانی سوختگی‌ها در رده سنی 20-29 سال (2/24%) و شایع‌ترین علت سوختگی شعله بود (0/41%). آزمون خودهمبستگی فضایی خوشه‌های معناداری از بروز سوختگی ها را در شهر مشهد نشان داد به‌طوری‌که مناطق مرکزی شهر و در بافت فرسوده در معرض خطر بالای بروز سوختگی هستند. نتایج برازش مدل نشان داد عواملی مثل میزان فرسودگی بافت مسکونی (IRR =1.007; 95%CI 1.005-1.008)، درصد بی‌سوادی (IRR =0.98; 95%CI 0.95-0.99)، درصد زنان شاغل (IRR =0.96; 95%CI 0.92-0.99)، درصد بیکاری (IRR =0.92; 95%CI 0.85-0.99)، درصد خانوار بدون همسر (IRR =1.08; 95%CI 1.02-1.17) و درصد حاشیه‌نشینی (IRR =1.006; 95%CI 1.005-1.008) با نرخ بروز سوختگی در محلات شهر مشهد ارتباط معناداری دارد.<br> نتیجه‌گیری: براساس نتایج، عوامل اجتماعی و اقتصادی با خطر افزایش بروز سوختگی‌ها در شهر مشهد مرتبط است. نتایج این مطالعه می‌تواند در طراحی راهکارهای پیشگیری از سوختگی به‌ویژه در گروه‌ها و مناطق پرخطر به کار گرفته شود. Background and Objectives: Burns are tragic events with considerable mortality rates. This study was conducted to analyze the spatial pattern of burns and identify the factors associated with the burn injuries in Mashhad, Iran.<br> &nbsp;<br> Methods: This retrospective cross-sectional study was conducted in patients hospitalized in Imam Reza Hospital Burn Center, Mashhad, which is the only referral burn center in the northeast of Iran. Spatial generalized linear models (Poisson and negative binomial) were used to model the association between socio-economic characteristics and the incidence of burn injury.<br> &nbsp;<br> Results: A total of 1044 acute burn patients (69.9% male, 30.1% female) were reviewed. Most of the burned patients were in the age group 20-29 years (41.4%). The most common cause of burn injury was flame (64.6%). The local test of spatial autocorrelation confirmed that the burns had cluster pattern in the central areas of the city and the worn-out urban texture was at higher risk of burns. The results of model showed that the percentage of worn-out urban texture (IRR =1.007; 95%CI 1.005-1.008), literacy (IRR =0.98; 95% CI 0.95-0.99), percentage of employed women (IRR =0.96; 95%CI 0.92-0.99), unemployment rate (IRR =0.92; 95%CI 0.85-0.99) and percentage of margination (IRR =1.006; 95%CI 1.005-1.008) were associated with burns.<br> &nbsp;<br> Conclusion: Based on the findings, socio-economic and environmental characteristics are associated with the incidence of burn injuries in different areas. The results of this study could be used to design burn prevention strategies, especially in the high-risk areas and groups. سوختگی شدید, تحلیل مکانی, مشهد, مدل آمیخته خطی تعمیم‌یافته فضایی Severe burns, Spatial analysis, Spatial generalized linear model, Mashhad 247 258 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1525-3&slc_lang=fa&sid=1 A Ahmadabadi علی احمدآبادی No Assistant Professor, Surgical Oncology Research Center, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran استادیار، مرکز تحقیقات جراحی سرطان، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران H Aghajani حسین آقاجانی No Department of Sustainable Development Urban and Regional, Academic Center for Education, Culture and Research (ACECR), Khorasan Razavi Organization, Mashhad, Iran دانشجوی دکتری، گروه توسعه پایدار شهری منطقه ای، جهاد دانشگاهی مشهد، مشهد، ایران M Khadem Rezaiyan مجید خادم رضاییان No Assistant Professor, Clinical Research Development Unit, Faculty of Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran استادیار، مرکز توسعه تحقیقات بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران M Zanganeh مینو زنگنه No Faculty of Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran مرکز تحقیقات جراحی سرطان، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران SH Tavousi سید حسن طاووسی No Assistant Professor, Surgical Oncology Research Center, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran استادیار، مرکز تحقیقات جراحی سرطان، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران A Hadianfar علی هادیانفر hadianfara931@mums.ac.ir Yes Student Research Committee, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran; Department of Epidemiology and Biostatistics, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشجوی دکتری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران؛ گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران