Iranian Journal of Epidemiology

fa بررسی روند اپیدمیولوژیک و الگوی بالینی و آزمایشگاهی موارد ابتلا به مننژیت در ایران طی سال های 1402-1392 Epidemiological Trends, Clinical, and Laboratory Patterns of Meningitis Cases in Iran (2013-2023) اپیدمیولوژی Epidemiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه و اهداف: مننژیت یک بیماری التهابی است که مننژ و نخاع را درگیر می‌کند. هدف این مطالعه بررسی روند اپیدمیولوژیک و الگوی بالینی و آزمایشگاهی موارد ابتلا به مننژیت در ایران است. روش کار: این پژوهش یک مطالعه توصیفی-تحلیلی است که داده‌های نظام مراقبت بیماری مننژیت طی سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۲ از سامانه پورتال وزارت بهداشت استخراج و با نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۷ و آزمون کای دو و رگرسیون لجستیک تحلیل شدند. یافته‌ها: دراین مطالعه، ۷۸۱۸۱ مورد مشکوک به مننژیت بررسی شد. درمجموع، طی دوره مطالعه 3/1 درصد از موارد مشکوک به‌عنوان موارد قطعی (دارای کشت خون یا مایع مغزی‌نخاعی مثبت و یا PCR مثبت) تأیید شدند. بیشترین موارد قطعی در کودکان زیر ۵ سال گزارش شد. بیشترین تعداد موارد قطعی در استان‌های اصفهان (15/6درصد) و تهران (13/2درصد) و کمترین موارد نیز مربوط به استان سمنان (0/29 درصد) بوده است. بیشترین بروز در فصل بهار مشاهده شد و شایع‌ترین علائم شامل تب، سردرد، استفراغ و سفتی گردن بودند. سهم سال‌های مختلف از کل موارد قطعی بین 3/4 درصد تا 13/8 درصد متغیر بود؛ بیشترین سهم مربوط به سال 1393 (13/8 درصد) و کمترین آن مربوط به سال1400 (3/4 درصد) گزارش شد. از میان موارد قطعی، استرپتوکوک پنومونیه (16/4 درصد)، عوامل ویروسی (13/1 درصد)، نایسریا مننژیتیدیس (9/1 درصد)، هموفیلوس آنفلوانزا نوع b (3/7 درصد) و سایر عوامل باکتریایی، قارچی و پاتوژن‌های نادر (57/7 درصد) شایع‌ترین عوامل بودند. پیامد بیماری شامل بهبود (42/1 درصد)، فوت (6/6 درصد)، تحت درمان (46/1 درصد) و وضعیت نامعلوم (5/2 درصد) بود. بر اساس تحلیل رگرسیون لجستیک چندمتغیره، سن بالاتر به‌طور معناداری با افزایش احتمال تشخیص قطعی بیماری همراه بود (1/339-1/001: CI95%؛ 1/158 = OR) و نوع مننژیت باکتریال نسبت به نوع ویروسی احتمال تشخیص قطعی را به‌طور معناداری افزایش نشان داد (1/844-1/514: CI95%؛ 1/671=OR). جنس و محل سکونت رابطه آماری معناداری با تشخیص قطعی نشان ندادند. نتیجه‌گیری: مننژیت همچنان یک چالش مهم بهداشتی است و تقویت نظام مراقبت، تشخیص زودهنگام و راهبردهای پیشگیرانه ضروری به نظر می‌رسد.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Objectives: Meningitis is an inflammatory disease of the meninges and spinal cord. This study aimed to investigate the epidemiological trends and clinical-laboratory patterns of meningitis in Iran. Methods: This descriptive-analytical study used meningitis surveillance data from the Iranian Ministry of Health portal (2013–2023), analyzed with SPSS-27 using chi-square and logistic regression. Results: of 78181 suspected cases of meningitis 3.1% were confirmed as definitive cases (positive blood/CSF culture or PCR) over the study period. The highest number of confirmed cases was in children under five years. Geographically, most cases were in Isfahan (15.6%) and Tehran (13.2%) provinces, while Semnan (0.29%) reported the fewest. Peak incidence occurred in spring, with fever, headache, vomiting, and neck stiffness as common symptoms. The annual proportion of confirmed cases ranged from 3.4% to 13.8% (highest in 2014, lowest in 2021). Etiological agents among confirmed cases included Streptococcus pneumoniae (16.4%), viral agents (13.1%), Neisseria meningitidis (9.1%), Haemophilus influenzae type b (3.7%), and other pathogens (57.7%). Outcomes were recovery (42.1%), death (6.6%), ongoing treatment (46.1%), and unknown (5.2%). Multivariable logistic regression showed that older age significantly increased the likelihood of definitive diagnosis (OR=1.158; 95%CI:1.001–1.339), as did bacterial meningitis versus viral meningitis (OR=1.671; 95%CI:1.514–1.844). Sex and place of residence were not significant. Conclusion: Meningitis remains a major public health challenge. Strengthening surveillance systems, early diagnosis, and preventive strategies are essential.</div> روند, اپیدمیولوژیک, بالینی, آزمایشگاهی, مننژیت Trend, Epidemiological, Clinical, Laboratory, Meningitis 16 27 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3456-1&slc_lang=fa&sid=1 Azam Beik Mirza اعظم بیک میرزا No MPH, School of Public Health & Institute of Public Health Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran MPH، دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Seyed Mohsen Zahraei سید محسن زهرایی No Professor of Infectious Diseases, Head of the Department of Vaccine-Preventable Diseases, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran استاد بیماری‌های عفونی، رئیس اداره بیماری‌های قابل پیشگیری با واکسن، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Fatemeh Azimian Zavareh فاطمه عظیمیان زواره No MSc in Vector Control, Department of Vaccine - Preventable Diseases, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran کارشناس ارشد کنترل ناقلین، اداره بیماری‌های قابل پیشگیری با واکسن، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Akbar Fotouhi اکبر فتوحی afotouhi@tums.ac.ir Yes Professor of Epidemiology, School of Public Health & Institute of Public Health Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران