Iranian Journal of Epidemiology

fa ارتباط ناباروری با شاخص‌های اقتصادی-اجتماعی-درمانی در ایران: یک مطالعه اکولوژیک Association of Infertility with Socioeconomic Indicators in Iran: An Ecological Study اپیدمیولوژی Epidemiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه و اهداف: ناباروری، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مسائل سلامت عمومی و باروری در سطح جهان، تأثیرات گسترده‌ای بر سلامت جسمی، روانی و اجتماعی زوجین دارد. مطالعات قبلی نشان داده اند که مؤلفه‌های اجتماعی-اقتصادی در کنار متغیرهای زیستی در بروز و تشدید ناباروری  تاثیر گذار بوده اند. هدف از اجرای این مطالعه، بررسی ارتباط برخی متغیرهای اجتماعی- اقتصادی با شیوع ناباروری در سطح استان ها بود. روش کار: این مطالعه از نوع اکولوژیک بوده و به بررسی رابطه بین ناباروری به عنوان متغیر وابسته، و شاخص های مهم اجتماعی- اقتصادی به عنوان متغیرهای مستقل در سطح استان های ایران پرداخته است. دو نوع ناباروری اولیه و ثانویه با تعاریف بالینی مادام‌العمر، بالینی مقطعی، اپیدمیولوژیک به عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شدند و از روش رگرسیون خطی تک‌متغیره و چندگانه با استفاده از روش گام‌به‌گام (stepwise) و با سطح معنی‌داری آزمون‌ها 0/05 تحلیل آماری صورت گرفت. یافته‌ها: از بین شاخص های مورد بررسی، گرچه متغیرهای متعددی در مدل تک متغیره رابطه معنی داری با ناباروری نشان دادند، تنها متغیر درصد بی سوادی استان و بیکاری (متغیر اخیر فقط در مدل چندگانه برای تعریف ناباروری اولیه اپیدمیولوژیک) به عنوان مهمترین شاخصی که با ناباروری ارتباط معنی دارند در مدل نهایی باقی ماند و سایر متغیرها اثر معنی داری خود را از دست دادند. نتیجه‌گیری: درصد بی سوادی در استان، به عنوان مهمترین متغیر پیشگوی میزان ناباروری مطرح می باشد. بی سوادی هم به صورت مستقیم و هم به عنوان شاخص مهمی از وضعیت دیگر متغیرهای اجتماعی و اقتصادی با ناباروری ارتباط دارد. البته این مطالعه با توجه به ماهیت اکولوژیکی که دارد خود توانایی افتراق این دو دسته را ندارد.</div> <div style="text-align: justify;"></div> <div class="translate-tooltip-mtz blue sm-root translate hidden_translate" style="text-align: justify;"><div class="trans_controls"></div>Background and Objectives: Infertility, as one of the most critical public health and reproductive issues globally, has extensive impacts on the physical, psychological, and social well-being of couples. Previous studies have shown that socioeconomic components, alongside biological variables, influence the occurrence and aggravation of infertility. We aimed to evaluate the relationship between some socioeconomic variables and prevalence of infertility at the province level. Methods: This ecological study examined the relationship between infertility (dependent variable) and key socioeconomic indicators (independent variables) at the provincial level in Iran. Primary and secondary infertility defined using lifetime clinical, current clinical, and epidemiological definitions served as dependent variables. Statistical analysis employed univariate and multiple linear regression using the stepwise method, with a significance level of 0.05. Results: Although numerous variables showed significant associations with infertility in simple regression models, only illiteracy and unemployment rates in the multiple regression model retained significant relationships with infertility. Furthermore, unemployment retained its significance only in epidemiological definition of primary infertility at the multiple model. Other variables lost their significance. Conclusion: Provincial illiteracy rates emerged as the strongest predictor of infertility prevalence. Illiteracy is directly associated with infertility and also represents an important indicator of broader socioeconomic conditions. However, due to its ecological design, this study cannot distinguish between these two pathways.</div> ناباروری, بی سوادی, بیکاری, مطالعه اکولوژیک, عوامل اقتصاد-اجتماعی Infertility, Illiteracy, Unemployment, Ecological study, Socioeconomic factors 196 209 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-123-2&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh-sadat Hosseini فاطمه سادات حسینی mojhosseiniphd@gmail.com No Assistant Professor of Reproductive Biology, Department of Obstetrics and Gynecology, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran استادیار بیولوژی تولید مثل، گروه زنان، دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران Farzad Younesian فرزاد یونسیان farzadyunesian@gmail.coom No Master of Science in Civil Engineering, Holoo Information Technology Group, Tehran, Iran کارشناس ارشد مهندسی عمران، تحلیل گر ارشد گروه فناوری اطلاعات شرکت هلو، تهران، ایران Masud Yunesian مسعود یونسیان yunesian@tums.ac.ir Yes Professor of Epidemiology, Center for Air Pollution Research, Institute for Environmental Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran AND Professor of Epidemiology, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات آلودگی هوا، پژوهشکده محیط زیست دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران و استاد اپیدمیولوژی، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران