fa تحلیل مکانی و زمانی روند ازدواج و طلاق در ایران طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۹ عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مقدمه و اهداف:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> کاهش ازدواج و افزایش طلاق همانند بسیاری از کشورهای جهان، به چالشی اجتماعی و جمعیت‌شناختی بدل شده است. این مطالعه با هدف تحلیل روند مکانی</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:">&ndash;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">زمانی ازدواج و طلاق در ایران طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۹ با بهره‌گیری از ابزار سیستم اطلاعات جغرافیایی (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">GIS</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) انجام شد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش کار:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> پژوهش از نوع بوم‌شناختی بود. داده‌های ازدواج و طلاق از سازمان ثبت احوال کشور و داده‌های جمعیتی از مرکز آمار ایران استخراج شد. شاخص‌ها بر اساس جمعیت ده سال به بالا استانداردسازی گردید. تحلیل‌های فضایی شامل پهنه‌بندی و آزمون خوشه‌ای </span></span>^{<span lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">*</span></span>}<span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">Getis-Ord</span> <span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">Gi</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> با استفاده از نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">ArcGIS</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> نسخه ۱۰.۸ و </span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">SPSS</span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نسخه 26 انجام شد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته‌ها:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> میزان ازدواج از 13/74 در هر هزار نفر جمعیت در سال ۱۳۹۰ به 8 در سال ۱۳۹۹ کاهش یافت؛ این کاهش در کلان‌شهرها و استان‌های صنعتی (تهران، البرز، اصفهان) شدیدتر بود، در حالی‌که استان‌هایی مانند سیستان و بلوچستان وضعیت بهتری داشتند. در مقابل، میزان طلاق از 2/24 در سال ۱۳۹۰ به 2/63 در سال ۱۳۹۹ افزایش یافت و در استان‌های تهران، البرز و شمال کشور بالاتر از میانگین ثبت شد. تحلیل خوشه‌ای نشان داد مناطق شهری</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:">&ndash;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">صنعتی نقاط داغ طلاق و نقاط سرد ازدواج هستند.</span></span></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></span></b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> نتایج حاکی از کاهش چشمگیر ازدواج و افزایش طلاق در ایران طی دهه ۱۳۹۰ همراه با تفاوت‌های منطقه‌ای است. ضرورت سیاست‌های منطقه‌ای، مشاوره و حمایت‌های اجتماعی برای تقویت بنیان خانواده را برجسته می‌سازد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw="">Background and Objectives:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw=""> The decline in marriage and the rise in divorce mirroring global trends have emerged as critical socio-demographic challenges. This study aimed to analyze the spatio-temporal patterns of marriage and divorce across Iran from 2011 to 2020 using Geographic Information System (GIS) techniques</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt">.</span><span style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Tw Cen MT",sans-serif"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw="">Methods:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw=""> The study was ecological in design. Marriage and divorce data were obtained from the National Organization for Civil Registration, and population data were extracted from the Statistical Center of Iran. Indicators were standardized for the population aged ten years and over. Spatial analyses, including zoning and the Getis-Ord Gi* hot spot test, were performed using ArcGIS version 10.8 and SPSS version 26.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw="">Results:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw=""> The marriage rate declined from 13.74 per 1,000 population in 2011 to 8 in 2020, with sharper reductions in metropolitan and industrial provinces such as Tehran, Alborz, and Isfahan. In contrast, provinces like Sistan and Baluchestan exhibited relatively higher rates. Meanwhile, the divorce rate increased from 2.24 per 1,000 in 2011 to 2.63 in 2020, with values exceeding the national average in Tehran, Alborz, and the northern provinces. Hotspot analysis revealed that urban-industrial areas represented divorce hotspots and marriage cold spots</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt">.</span><span style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Tw Cen MT",sans-serif"></span></span></span></span></span><br> <b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw="">Conclusion:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw=""> The findings highlight a significant decline in marriage and a concurrent rise in divorce across Iran during </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">2011 to 2020</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw="">, with clear regional disparities. These results underscore the urgent need for region-specific policies, counseling programs, and social support interventions to strengthen family stability.</span></span></div> طلاق, ازدواج, تحلیل مکانی – زمانی, شاخص Getis-Ord, ایران Divorce, Marriage, Spatio-temporal analysis, Getis-Ord statistic, Iran 28 49 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3200-2&slc_lang=fa&sid=1 Aram Halimi آرام حلیمی aramhalimi@gmail.com No Department of Epidemiology, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran AND Research Center for Social Determinants of Health, Research Institute for Metabolic and Obesity Disorders, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران و مرکز تحقیقات تعیین کننده‌های اجتماعی سلامت، پژوهشکده اختلالات متابولیک و چاقی، پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Seyed Saeed Hashemi Nazari سید سعید هاشمی نظری saeedh_1999@yahoo.com No Department of Epidemiology, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Sajjad Rahimi Pordanjani سجاد رحیمی پردنجانی No Department of Public Health, Behbahan Faculty of Medical Sciences, Behbahan, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکده علوم پزشکی بهبهان، بهبهان، ایران Mohammad Hossein Panahi محمد حسین پناهی mohammadpanahi55@yahoo.com Yes Department of Epidemiology, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran AND Safety Promotion and Injury Prevention Research Center, Research Institute for Health Sciences and Environment, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران و مرکز تحقیقات ارتقای ایمنی و پیشگیری از مصدومیت ها، پژوهشکده علوم بهداشتی و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران